Kolorektal kanser gelişme riski yaşla birlikte artış gösterir. En sık (%90) 50 yaşından sonra görülür. 40 yaşından önce görülmeleri oldukça nadirdir.

Bu nedenle risk grubunda bulunan kimseler -şikayetleri olmasa bile- 50 yaşından sonra tarama programlarına alınmalıdır. Peki, kolorektal kanser gelişiminde rol oynayan risk faktörleri nelerdir ve bunları bilmek neden çok önemlidir?
Kolorektal kanser gelişiminde rolü olan birçok risk faktörü belirlenmiştir. İleri yaşın önemli bir faktör olduğundan bahsetmiştik. Bunun dışında genetik faktörler de kolorektal kanser gelişimde küçümsenmeyecek öneme sahiptir. Normalde %5-6 olan kolorektal kanser gelişme riski, ailesinde ya da yakın akrabalarında hastalık olan kişilerde %20-30’lara kadar çıkmaktadır. Bunun dışında beslenme alışkanlıkları ve çevresel faktörler de kolorektal kanser gelişiminde rol oynarlar. Hayvani yağlardan ve kırmızı etten zengin gıdaları çok, lifli gıdaları az tüketen gelişmiş toplumlarda kolorektal kanser daha çok görülmektedir. Balık tüketiminin bu kanseri azalttığını savunan çalışmalar vardır. Ayrıca çeşitli vitamin ve minerallerin sıkça tüketilmesinin faydalı olabileceği de söylenilmektedir.
İnflamatuar bağırsak hastalıkları olarak adlandırılan iki temel hastalık vardır: Ülseratif Kolit ve Crohn. Bu hastalıklar bağırsağın yapısının bozulduğu hastalıklardır. Özellikle Ülseratif Kolit’te bu durum daha belirgindir ve kanserleşme eğilimi yüksektir. Uzun yıllar bu hastalığı taşıyan bireylerde kanser riski kat be kat artmaktadır.
Adenom olarak adlandırılan ve basitçe bağırsak iç duvarındaki benign (iyi huylu) oluşumlar (polipler) olarak tanımlanabilecek lezyonların da kolorektal kanser gelişimiyle çok yakın ilişkileri vardır. Kanserlerin %90’dan fazlası daha önceden mevcut olan adenom zemininde gelişir. Kanser gelişme riski, adenomların türü, sayısı ve büyüklüğü ile doğrudan bağlantılıdır. Özellikle 2 cm.den büyük poliplerde kanserleşme riski çok artmaktadır. Kronik sigara ve alkol kullanımının kolon adenomu riskini arttırdığı dolayısıyla da kanser gelişiminde rol oynadığı bildirilmiştir.